Ülkemizde yürürlükteki yasaya  göre 4 çeşit pasaport vardır.

1-Diplomatik pasaport (siyah),

2-Hususi pasaport ( yeşil renkte olup, 1’inci, 2’inci, 3’üncü derecedeki devlet memurlarına, doktorlara, avukatlara, ihracatçılara, serbest mali müşavir ve benzerlerine verilir.)

3-Hizmet pasaportu (gri renkte olup, diplomatik ve hususi pasaport alma hakkı olmayanlara, sporculara, gazetecilere, 3’üncü dereceye henüz gelememiş devlet memurlarına vb verilir.)

4-Normal pasaport ( bordo renkli umuma mahsus pasaport.)

Normal pasaport hamillerinin bırakınız yabancı ülkelerin Başkonsolosluklarıyla Büyükelçiliklerinden vize almayı, vize müracaatı yapabilmek için RANDEVU alabilmeleri dahi fermana muhtaçtır.

Güvenilir bir yabancı diplomattan aldığım gayri resmi bilgiye göre , Avrupa Birliği ülkeleri diplomatik, hususi ve hizmet pasaportu hamili vatandaşlarımıza vize mecburiyeti getirecekmiş.

Bu gayri resmi bilgi doğru ise gerçekten son derece üzücü bir gelişme.

Diplomatik, Hususi ve Hizmet pasaportu sahibi olabilmek için yasayla ciddi bir değişiklik yapıldı ve kapsam çok genişletildi.

Açıl Öğretim Fakültesi mezunu bir KAVAS yani ODACI dahi HUSUSİ ( YEŞİL) pasaport alabilmektedir.

Bu bilgiyi odacıları küçümsemek için değil, sayının çok yüksek olduğunu belirtmek için yazıyorum.

1977 yılında devrin Cumhurbaşkanı Fahri S. Korutürk’ün Anayasa Mahkemesine yaptığı başvuru üzerine  AYM eski Bakanlar ve eski Milletvekillerine verilen KIRMIZI DİPLOMATİK PASAPORT ile ilgili yasayı ANAYASA’NIN EŞİTLİK İLKESİNE AYKIRI OLDUĞU GEREKÇESİYLE İPTAL ETMİŞTİ.

En son çıkan yasayla diplomatik pasaport ile ilgili kapsam AYM’nin iptalini önlemek için çok genişletildi.

Eski Vekillere, eski Bakanlara, önemli kurum ve kuruluşların eski ve yeni Başkanlarına, Vali ve Büyükşehir Belediye Başkanlarına , emekli Büyükelçi ve Valilere, yukarıda isimleri kayıtlı zevatın eş ve çocuklarına ömür boyu diplomatik ( siyah ) pasaport hakkı tanındı.

8 milyondan fazla vatandaşımızın diplomatik(siyah) , hususi (yeşil) ve hizmet (gri) pasaportu sahibi olmalarının AB’ne üye ülkeleri rahatsız ettiğini anlamakta ciddi şekilde zorlanıyorum.

Oysa, AB vatandaşları sadece ulusal kimlik kartlarıyla ellerini ve kollarını sallayarak pasaportsuz ve vizesiz olarak ülkemize serbestçe giriş yapabilmektedirler.

Kısa bir süre Dışişleri Bakanlığı görevinde bulunan merhum Prof.Dr. Mümtaz Soysal ABD vatandaşlarına vize mecburiyeti getirmiş ve kamuoyunda büyük bir takdir toplamıştı.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına vize vermeyen veya vize müracaatında bulunabilmek için dahi randevu vermeyen ülkelere mütekabiliyet çerçevesinde vize mecburiyeti getirilemez mi?

Türkiye bir sömürge ülkesi değildir.

Turizmcileri, otelcileri memnun edeceğiz diye ülkemizin itibarını düşünmeyecek miyiz?

Kağıt üzerinde dahi olsa T.C. vatandaşlarına vize uygulayan ülke vatandaşlarına, sınır kapılarında veya internet üzerinden ücreti mukabilinde vize almaları mutlaka sağlanmalıdır.

Keyfiyeti Dışişleri Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın takdir ve değerlendirmelerine selam ve saygıyla sunuyorum.

Vahit Özdemir
     Yazar
29 Mayıs 2025