Bugün, 25 Haziran 2024 Salı
  • BIST 100

    10767,85%-0,03
  • DOLAR

    32,90% 0,28
  • EURO

    35,31% 0,61
  • GRAM ALTIN

    2468,62% 0,75
  • Ç. ALTIN

    3985,74% 0,03

Türk heyet Çin’de Uygurlar konusunda “sessizce lobi” faaliyeti yürüttü

Middlee asteye.net’te Ragıp Soylu’nun haberine göre, Çin ziyareti sırasında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Uygur Türkleri için “sessizce kulis” faaliyeti yürütmüş.

DÜNYA 10.06.2024 09:27:00 0
Türk heyet Çin’de Uygurlar konusunda “sessizce lobi” faaliyeti yürüttü

Middle East Eye’a konuşan iki Türk yetkili, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın bu hafta başında Çin’e yaptığı ziyaret sırasında Uygur Türklerinin haklarının ve kültürünün korunması için sessizce kulis yaptığını söyledi.

Fidan, Pekin’de Çinli mevkidaşı Wang Yi ve Başkan Yardımcısı Hang Zheng ile bir araya geldi.

Fidan ayrıca Doğu Türkistan’a de giderek 2012’den bu yana Uygur bölgesine yapılan en üst düzey ziyareti gerçekleştirdi. Urumçi ve Kaşgar’da yetkililer ve Uygurlarla bir araya gelen Fidan, Doğu Türkistan ulusal bayraklarıyla özdeşleşmiş bir renk olan turkuaz kravat taktı ve şehirlerden Çin’i Türk ve İslam dünyasına bağlayan “kadim Türk-İslam şehirleri” olarak bahsetti.

Ancak Fidan’ın, Çin’in “yeniden eğitim kampları” olarak adlandırdığı binlerce insanın gözaltına alınması da dahil olmak üzere, Çin’in Uygurlara yönelik iyi belgelenmiş kötü muamelesini eleştirmemesi,  bazı Uygur gruplarının çevrimiçi kınamalarını tetikledi .

2022 tarihli bir BM insan hakları raporu Çin’i Uygurlara yönelik muamelesi nedeniyle insanlığa karşı suç işlemekle suçladı.

İki Türk diplomatik kaynak Ankara’nın Pekin’e Uygur sorununun önemini vurguladığını açıkladı. Bir diplomatik kaynak, “Etnik, dini ve kültürel bağlarımız olan Uygur Türklerinin bizim için çok önemli olduğunu söyledik” dedi. “Uygur Türklerinin kültürel haklarının korunması ve değerlerinin uygulanması konusunda Türk dünyasının ve İslam dünyasının hassasiyetlerini anlattık.”

Kaynak, Ankara’nın Çin’in egemenliğine saygı duyduğunu ve tek Çin politikasını desteklediğini, ancak Uygur hakları konusundaki endişelerin giderilmesinin de elzem olduğuna inandığını sözlerine ekledi.

Kaynak, “Türk ve İslam dünyasını Uygurlar konusunda endişelendiren nedenlerin tamamen ortadan kaldırılmasının herkes için büyük fayda sağlayacağını kendilerine söyledik” dedi. “Bu konudaki algının değişmesi ancak Çin’in atacağı adımlarla mümkün olacaktır.”

ÇİNLİ YETKİLİLER ‘TEDİRGİN’
Fidan’ın Doğu Türkistan’a yaptığı ziyaret de Çinli yetkililer tarafından koreografisi yapıldığı gerekçesiyle eleştirilmişti. İkinci Türk yetkili, Ankara’nın Pekin’in Doğu Türkistan’daki durumu gözlemleme teklifini “görüşlerimizi oradaki resmi makamlara açıkça iletmek” amacıyla kabul ettiğini söyledi.

Wang Yi ile ortak bir basın toplantısı düzenleyen Fidan, Türkiye’nin Çin’deki her türlü terörist faaliyete karşı olduğunu, ülkenin toprak bütünlüğünü desteklediğini ve Çin’in bölgede artan etkisine saygı duyduğunu yineledi. Ancak Fidan’ın Urumçi ve Kaşgar’ı Türk ve İslam şehirleri olarak nitelendirmesi Çinli yetkilileri tedirgin etmiş olabilir.

Oxford Üniversitesi’nde misafir araştırmacı olarak görev yapan Diren Doğan, “Temaslarımdan anladığım kadarıyla bu açıklama bazı Çinli yetkilileri tedirgin etmiş olabilir,” diyor. “Bu şehirleri Türk ve İslami olarak adlandırmak Çin’in resmi çizgisine tamamen aykırı, ancak Fidan’ın terörizme karşı duruşu ve tek Çin politikasına verdiği destek muhtemelen olası olumsuz tepkileri dengeledi.”

Doğan, Türkiye’nin bir yandan Çin ile diplomatik ve ticari ilişkilerini sürdürmek isterken bir yandan da Uygurların hak ve özgürlüklerini savunmak gibi bir ikilem içinde olduğunu belirtti.

İkinci Türk resmi kaynak ise ikili ilişkilerin, Çinli bir konsorsiyumun 2021 yılında İstanbul’un üçüncü köprüsünden yaklaşık 700 milyon dolar karşılığında hisse satın alma projesinden vazgeçmesi ve Çin yanlısı bir politikanın güçlü bir destekçisi olan eski Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın 2020 yılında istifa etmesinden bu yana durgunlaştığını belirtti.

Ankara’daki kaynaklar, Mart 2021’de Çin’in Covid-19 aşısı teslimatının ertelenmesinin ilişkilerde bir başka düşük noktaya işaret ettiğini ve Pekin’in bir jest olarak Türkiye’den birkaç Uygur muhalifin Çin’e iadesini istediğini belirtti. Ayrı bir kaynak “Türkiye bu talepleri reddetti” dedi.

TÜRKİYE-ÇİN İLİŞKİLERİNİN CANLANDIRILMASI
Bir yabancı yetkiliye göre Fidan son aylarda Türkiye’nin Çin ile ilişkilerini yeniden canlandırmanın yollarını arıyor çünkü Ankara Çin’in artan diplomatik ve askeri gücünü görmezden gelemez.

İkinci Türk yetkili ise “Bu, Çin’i karşılıklı saygı ve çıkar ilişkilerini canlandırmaya davet etme girişimiydi” dedi. “Çin’in lehine olan 40 milyar dolardan fazla ticaret açığını dengelemek için Türkiye’nin tarımsal ihracatı üzerindeki kısıtlamaları kaldırmalarını ve Türkiye’de daha fazla Çinli turiste ve daha fazla Çin yatırımına izin vermelerini istiyoruz.”

Ankara ayrıca Çin’in Türkiye’nin batısında bir nükleer enerji santrali inşa etmesini istiyor ancak Pekin, Türk yetkililerle proje hakkında kapsamlı görüşmelere katılmasına rağmen şimdiye kadar nihai bir taahhütte bulunmaktan kaçındı.

Adının açıklanmasını istemeyen bir danışman MEE’ye “İki hükümet arasında sağlam bir siyasi uyum olmadığı sürece Çin’in bir nükleer projeye yatırım yapmasını sağlayamazsınız” dedi.

İkinci Türk resmi kaynak ise ikili ilişkilerin, Çinli bir konsorsiyumun 2021 yılında İstanbul’un üçüncü köprüsünden yaklaşık 700 milyon dolar karşılığında hisse satın alma projesinden vazgeçmesi ve Çin yanlısı bir politikanın güçlü bir destekçisi olan eski Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın 2020 yılında istifa etmesinden bu yana durgunlaştığını belirtti.

Ankara’daki kaynaklar, Mart 2021’de Çin’in Covid-19 aşısı teslimatının ertelenmesinin ilişkilerde bir başka düşük noktaya işaret ettiğini ve Pekin’in bir jest olarak Türkiye’den birkaç Uygur muhalifin Çin’e iadesini istediğini belirtti. Ayrı bir kaynak “Türkiye bu talepleri reddetti” dedi.

Adının açıklanmasını istemeyen bir danışman MEE’ye “İki hükümet arasında sağlam bir siyasi uyum olmadığı sürece Çin’in bir nükleer projeye yatırım yapmasını sağlayamazsınız” dedi.

Bu ayın başlarında Türkiye Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar Pekin’e yaptığı resmi ziyaret sırasında Çinli mevkidaşı ile nadir toprak mineralleri ve nükleer enerji konularında bir mutabakat zaptı imzalamıştı.

Doğan, herhangi bir nükleer santral anlaşmasının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında sonuçlandırılması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Fidan, Şi Cinping’e bu yıl içinde Türkiye’ye resmi bir ziyaret için davette bulundu ancak Çin Devlet Başkanı’nın bu daveti kabul edip etmeyeceği henüz belli değil.

İkinci bir Türk yetkiliye göre Fidan Çin ziyareti sırasında Orta Koridor olarak adlandırılan bölgenin hem Çin hem de Türkiye için önemini vurguladı ve Urumçi de dahil olmak üzere iki ülke arasında daha fazla ticari uçuş yapılmasını talep etti.

Ortak basın toplantısında Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Çin’in Orta Koridor konusunda Türkiye ile işbirliği yapmaya ve Türkiye’den yüksek kaliteli tarım ürünleri ithalatını arttırmaya istekli olduğunu söyledi.

Doğan, “ABD destekli Hindistan-Ortadoğu-Avrupa-Ekonomik Koridoru (IMEC) Türkiye ve Çin’i bypass ediyor ve iki ülkeyi Orta Koridor ve Orta Koridor’a bağlanabilecek Irak Kalkınma Yolu aracılığıyla birlikte çalışmaya teşvik ediyor” dedi.Doğan, “Türkiye ve Çin arasında bir yol oluşturma açısından bu ziyaretin başarılı olduğunu düşünüyorum” diye ekledi.


 


Haber Editörü

Hakan Dikmen 1

hakandikmen30@gmail.com

Bursa'nın seramik kardeşliği Çin basınında

Silahlı Qüvvələr gününə həsr olunmuş Braziliya Ciu-Citsu üzrə Açıq Bakı turniri keçirildi.

Mudanya Kent Konseyi'nde Ozan Kozan dönemi

TARİŞ'ten Manisa Büyükşehir'e ziyaret

MSB'den 'bedelli' çağrısı

BPH Hisse Senedi Fonu yatırımcısına kazandırdı

SERKANDAŞ SİGORTA ERZURUM U-13 YAŞ GRUBUNDA ŞİMDİ PLAY-OFF ZAMANI

Karacabeyliler milli maç heyecanını dev ekranda yaşadı

Metro İstanbul ailesine 200 yeni sürücü

Karacabey'de milli maç heyecanı dev ekranda yaşanacak

İzmit Belediyesi yangında vatandaşları yalnız bırakmadı

Bozcaada eski tatilcileri arıyor

Konya Otogarı'nda bayram yoğunluğu

Başkan Pekyatırmacı personel ile bayramlaştı

İZMEK şan kursiyerlerinden yıl sonu performans

Yüzme Bilmeyen Kalmasın projesinde yaz dönemi başvuruları başladı

Bursa'da zabıta ekiplerinden Kurban Bayramı’nda sıkı denetim

Muğla'da 9 ilçede 137 km yol çalışması

Bursa Büyükşehirli sporculardan Avrupa başarısı

Bakan Tekin: Eğitim fakülteleriyle daha yakın çalışmada olacağız

Sivas'ta kaldırım işgaline geçit yok

Gül kampanyası sona erdi

Erzurum - Kalor Tepesi

Çevre dostu teknelerin dönüşümü tamamlandı

Düzce'de çöplük alanda yangın

Manisa'da Su Altı Arama Kurtarma Ekibi görev başında

KİM BU ÇEPNİLER?.

Konya'da yaz okulu heyecanı

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi'nden siber güvenlik alanında büyük adım

1981'den Bu Yana Almanyada Irkçı Çinayetlerde Yüzlerce İnsan Hayatını Kaybetti.

Yükleniyor

Haberi Sesli Oku

SERKANDAŞ SİGORTA ERZURUM U-13 YAŞ GRUBUNDA ŞİMDİ PLAY-OFF ZAMANI

Erzurum - Kalor Tepesi

Erzurum’da “muhalefet” sezon finaline çok erken girdi…

Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz. lerinin vefatının yıldönümünü saygıyla anıyoruz…

21 HAZİRAN ANTRENÖRLER GÜNÜ KUTLU OLSUN...

Palandöken’de “Cumhur İttifakı” esintisi

Yeter artık bu soyguna bir son verin!

BİZİM ÇOCUKLAR 3 GOL VE 3 PUANLA BAŞLADI...

Yakutiye bunu hep yapıyor

Yürüyemeyen merdivenler

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi'nden siber güvenlik alanında büyük adım

Öğretmenler yaz dönemi mesleki çalışmada

ÖSYM, 2024-YKS ile güncelleme işlemlerini başlattı

Başkan Yüksel Bayrak: "Öğretmenlere yıpranma payı verilsin"

Çayırova Çocuk Kulüpleri’nde yeni dönem başladı

Bakan Tekin, 'Dayanıklı Sınıflar Hareketi' eğitim kursunda

ABD’de Türkiye’yi gururlandıran 25 Türk öğrenci belirlendi

'İmam Hatipli'lerden 11 dilde münazara

Antalya'da MURGEM'e yeni dönem kayıtlar başladı

İklim ve Çevre Bilim Merkezi’nin yeni misafirleri Hataylı öğrenciler oldu

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 38 33 2 3 66 102
2.Fenerbahçe 38 31 1 6 68 99
3.Trabzonspor 38 21 13 4 19 67
4.İstanbul Başakşehir 38 18 13 7 14 61
5.Kasımpaşa 38 16 14 8 -3 56
6.Beşiktaş 38 16 14 8 5 56
7.Sivasspor 38 14 12 12 -7 54
8.Alanyaspor 38 12 10 16 3 52
9.Rizespor 38 14 16 8 -10 50
10.Antalyaspor 38 12 13 13 -5 49
11.Gazişehir Gaziantep 38 12 18 8 -7 44
12.Adana Demirspor 38 10 14 14 -7 44
13.Samsunspor 38 11 17 10 -10 43
14.Kayserispor 38 11 15 12 -13 42
15.Hatayspor 38 9 15 14 -7 41
16.Konyaspor 38 9 15 14 -13 41
17.Ankaragücü 38 8 14 16 -6 40
18.Fatih Karagümrük 38 10 18 10 -3 40
19.Pendikspor 38 9 19 10 -31 37
20.İstanbulspor 38 4 27 7 -53 16

YAZARLAR